Giảm trừ gia cảnh là gì?
Giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được trừ khỏi thu nhập trước khi tính thuế TNCN. Gồm 2 phần:
- Giảm trừ cho bản thân — mỗi người nộp thuế được trừ một mức cố định
- Giảm trừ cho người phụ thuộc — mỗi người phụ thuộc đã đăng ký được trừ thêm
Mức giảm trừ mới từ 2026
| Khoản giảm trừ | Trước 2026 | Từ 01/01/2026 | Tăng |
|---|---|---|---|
| Bản thân | 11 triệu/tháng | 15.5 triệu/tháng | +41% |
| Người phụ thuộc | 4.4 triệu/người/tháng | 6.2 triệu/người/tháng | +41% |
Căn cứ pháp lý: Luật số 109/2025/QH15 sửa đổi Luật Thuế TNCN, có hiệu lực từ 01/01/2026.
Ảnh hưởng thực tế đến lương Net
Ví dụ 1: Nhân viên độc thân, Gross 25 triệu
| 2025 | 2026 | |
|---|---|---|
| Gross | 25,000,000 | 25,000,000 |
| BH NLĐ (10.5%) | 2,625,000 | 2,625,000 |
| Giảm trừ bản thân | 11,000,000 | 15,500,000 |
| Thu nhập chịu thuế | 11,375,000 | 6,875,000 |
| Thuế TNCN | 956,250 | 343,750 |
| Net thực nhận | 21,418,750 | 22,031,250 |
| Tiết kiệm | +612,500/tháng |
Ví dụ 2: Có vợ/chồng + 1 con, Gross 30 triệu
| 2025 | 2026 | |
|---|---|---|
| Giảm trừ bản thân | 11,000,000 | 15,500,000 |
| Giảm trừ 2 NPT | 8,800,000 | 12,400,000 |
| Tổng giảm trừ | 19,800,000 | 27,900,000 |
| Thu nhập chịu thuế | 7,050,000 | 0 |
| Thuế TNCN | 455,000 | 0 |
Với 2 người phụ thuộc, lương Gross 30 triệu hoàn toàn miễn thuế năm 2026.
Ai được tính là người phụ thuộc?
1. Con cái
- Con dưới 18 tuổi (kể cả con nuôi hợp pháp, con riêng)
- Con từ 18 tuổi trở lên đang học đại học/cao đẳng/trung cấp/dạy nghề, không có thu nhập hoặc thu nhập bình quân dưới 1 triệu/tháng
2. Vợ/chồng
- Vợ hoặc chồng không có thu nhập, hoặc thu nhập bình quân dưới 1 triệu/tháng
3. Cha mẹ, ông bà
- Cha mẹ đẻ, cha mẹ vợ/chồng, cha mẹ nuôi
- Ông bà nội/ngoại
- Điều kiện: ngoài độ tuổi lao động, hoặc trong tuổi lao động nhưng bị tàn tật/không có khả năng lao động
- Thu nhập bình quân dưới 1 triệu/tháng
4. Người khác
- Anh chị em ruột, cháu ruột không có nơi nương tựa
- Người phải trực tiếp nuôi dưỡng theo quy định
Hồ sơ đăng ký người phụ thuộc
| Đối tượng | Giấy tờ cần thiết |
|---|---|
| Con dưới 18 | Giấy khai sinh/chứng nhận khai sinh |
| Con trên 18 đang học | Giấy khai sinh + Giấy xác nhận đang học |
| Vợ/chồng | Giấy đăng ký kết hôn + Cam kết không có thu nhập |
| Cha mẹ | Giấy khai sinh (chứng minh quan hệ) + CMND/CCCD + Cam kết |
Thời hạn đăng ký: Đăng ký tại nơi làm việc trong vòng 30 ngày kể từ khi phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.
Mẫu đăng ký: Mẫu 09-ĐK-TCT (đăng ký người phụ thuộc) nộp cho phòng nhân sự/kế toán.
Câu hỏi thường gặp
Cả hai vợ chồng có thể cùng đăng ký con làm người phụ thuộc không?
Không. Mỗi người phụ thuộc chỉ được đăng ký cho 1 người nộp thuế. Vợ chồng cần thỏa thuận ai đăng ký — thường nên để người có thu nhập cao hơn đăng ký để tiết kiệm thuế nhiều hơn.
Cha mẹ đã nghỉ hưu có được tính là người phụ thuộc không?
Tùy trường hợp. Nếu cha mẹ nhận lương hưu trên 1 triệu/tháng thì không được tính. Nếu cha mẹ không có lương hưu hoặc lương hưu dưới 1 triệu thì được tính.
Đăng ký trễ thì sao?
Có thể đăng ký bổ sung và quyết toán thuế cuối năm để được hoàn lại phần thuế đã nộp thừa.
Tính lương có người phụ thuộc
Dùng công cụ tính lương online — nhập số người phụ thuộc để xem lương Net chính xác theo mức giảm trừ 2026.